محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
121
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
است . خانهها وآثار شگفتانگيز ثمود « 1 » در آنجا است . سقيا يزيد : بهترين شهرهاى اين ناحيت است از قرح تا بدينجا نخلستانها وباغهاى [ زيبا وخرم ] بهم پيوسته است . جامع آن در بيرون شهر است . بدايعقوب : بر راه مصر است آبادي وجمعيت دارد . عونيد : در كرانهء قرح ، آبادان ومركز عسل است ، بندرى نيكو دارد . زبيد « 2 » : قصبهء تهامه است ويكى از دو مادر شهر آنست ، زيرا كه جايگاه شاهان يمن است ، شهري معتبر وخوش ساخت ، وبه بغداد يمن شناخته شده است . اندك ظرافتى دارند . بازرگانان ، دانشمندان ، بزرگان ، وأدبيان دارد ، هر كس بدان در آيد سود برد ، براي ساكنانش مبارك است . چاههايشان شيرين ، گرمابههايشان پاكيزه . بارهئى از گل با چهار دروازه دارد : دروازهء غلافقه ، دروازهء عدن دروازهء هشام ، دروازهء شبارق [ كه به سوى شبارق مىرود ، كه ديهى در درهء زبيد است ] « 3 » . پيرامن آن ديهها وكشتزارها است . از مكة آبادتر بزرگتر ومجهزتر است . بيشتر ساختمانها از آجر وخانهها گشاده ونيكو است . جامع از بازار دور است زمينش صاف ، زير منبر باز است تا صف بدانجا كشيده شود . ابن زياد ، كاريزى برايش كشيده است شهري * زيبا است ودر يمن بي مانند است ، ولى بازارهايش تنگ ونرخها گران وميوه اندك است ، بيشتر خوراكشان ذرّت وگاورس است .
--> ( 1 ) قرآن 89 : 9 . ( 2 ) براي جنك زبيد ، ن . ك : چ ع 142 . ( 3 ) تاريخ يمن خزرجى : 81 ( دخويه ) .